Unia Europejska w skrócie

Na podstawie wiadomości ze środków masowego przekazu można odnieść wrażenie, że Unia Europejska zajmuje się przede wszystkim: rolnictwem, rybołówstwem, oznakowywaniem, standardami zdrowotnymi, badaniami i rozwojem, fuzjami przedsiębiorstw; polityką imigracyjną itd. Wielu ludzi uważa, że angażuje się ona w zbyt wiele spraw. Uporządkujmy zatem ten obraz:

Na początku Wspólnota Europejska została utworzona, aby jej państwa członkowskie mogły stać się jednym wspólnym rynkiem - podobnie jak rynek Stanów Zjednoczonych, na którym ludzie i przedsiębiorstwa mogliby się swobodnie poruszać i działać jak na terytorium jednego kraju. Miało to pomóc zapobieżeniu wybuchowi następnej wojny oraz wzmacniać Europę dzięki wzajemnej współpracy. Ten cel został nazwany "Jednolitym Rynkiem" i jest wciąż fundamentem Unii Europejskiej. Dla stworzenia "Jednolitego Rynku", zostały zdefiniowane cztery wymagania, nazywane czterema wolnościami. Jest to więc wolny przepływ:

• ludzi: każdy obywatel powinien mieć swobodę wyboru miejsca pracy i zamieszkania na terenie UE,
• towarów: przedsiębiorstwa produkujące towary w jednym kraju UE powinny mieć możliwość sprzedaży ich w dowolnym innym kraju UE na takich samych warunkach jak lokalne produkty,
• usług: przedsiębiorstwa oferujące usługi (np. firmy ubezpieczeniowe)powinny mieć możliwość działalności w dowolnych krajach UE na równych warunkach,
• kapitału: pieniądze powinny przepływać swobodnie na terenie UE i obywatele powinni mieć wolność wyboru państwa, w którym chcą je lokować.

Uregulowania prawne na Jednolitym Rynku, np. wobec podatków, standaryzacji, znakowania, bezpieczeństwa itp., podlegają takim samym zasadom: jeden zestaw zasad powinien obowiązywać wszystkich uczestników. Unia Europejska decyduje jakie są te zasady. Wiele spośród tych decyzji wydaje się trywialnymi, ale to pozory, ponieważ wiążą się z nimi olbrzymie kwoty pieniędzy oraz często także poważne kwestie ochrony konsumentów.

Oprócz Jednolitego Rynku, są także inne dziedziny, w których decyzje zapadają na szczeblu unijnym. Dzieje się tak albo dlatego, że są to obszary ważne dla jedności rynku, albo dlatego, że wspólne działanie ma szansę przynieść więcej korzyści każdemu państwu członkowskiemu niż odosobnione wysiłki poszczególnych krajów.

Te dziedziny obejmują głównie gospodarkę i finanse (np. wprowadzenie euro), rolnictwo i rybołówstwo, środowisko naturalne, transport, młodzież i edukację, pomoc humanitarną, kulturę, badania naukowe itp.

W wielu kwestiach UE rozpoczyna działania uzupełniające te, które są podejmowane przez kraje członkowskie. Nikt nie proponuje żeby Unia zastąpiła narodowe rządy; np. w sprawach edukacji, ale szczebel UE wydaje się być lepszy do organizowania pewnych działań, np. wymiany uczniów pomiędzy 15 państwami. Proporcje kompetencji są określane zgodnie z "Zasadą Subsydiarności".

Kolorem granatowym zaznaczone są kraje UE, które przyjęły nową walutę €uro (Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luxemburg, Niemcy, Portugalia i Włochy). Kolorem niebieskim zaznaczone są kraje UE, które nie przyjęły €uro (Dania, Szwecja i Wielka Brytania).

Ostatecznie, istnieją pewne szczególne dziedziny - takie jak polityka zagraniczna - co do których państwa członkowskie nie chcą, by w ich kompetencje wkraczała Komisja Europejska, Parlament Europejski i inne struktury europejskie ze swoimi procedurami podejmowania decyzji. Natomiast Unia bywa użytecznym forum, na którym członkowie mogą się konsultować i kiedy mają taką wolę, wypracowywać wspólne stanowisko wobec państw trzecich.

Reasumując:

• UE chce, żeby państwa członkowskie decydowały w maksymalnym stopniu w swoich sprawach
• Niektóre decyzje mogą być podejmowane tylko na poziomie UE, w innych przypadkach działania UE mają charakter uzupełniający wobec działań krajowych
• Fakt, że UE jest aktywna w tak wielu dziedzinach świadczy o tym to, że państwa członkowskie mają świadomość korzyści płynących ze wspólnych działań.

CELE UNII EUROPEJSKIEJ

• Tworzenie coraz ściślejszych związków między narodami Europy
• Popieranie trwałego postępu ekonomicznego i socjalnego, przez utworzenie przestrzeni bez wewnętrznych granic, wzmocnienie spójności gospodarczej i społecznej oraz utworzenie wspólnoty gospodarczej i monetarnej, włącznie z wprowadzeniem w przyszłości wspólnego pieniądza.
• Tworzenie wspólnej polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa a w perspektywie systemu wspólnej obrony.
• Ochrona praw i interesów obywateli krajów członkowskich, przez wprowadzenie wspólnego systemu europejskiego obywatelstwa.
• Rozwój ścisłej współpracy w dziedzinie prawa i spraw wewnętrznych.